علم در خدمت صلح و توسعه

علوم طبیعی بدون علوم‌انسانی نمی‌تواند بشر را به صلح برساند.

طبق گزارش پایگاه خبری شستون: رئیس انجمن ایرانی مطالعات غرب آسیا شعبه سیستان و بلوچستان گفت: اظهار نظر درباره اینکه «علم» چقدر در خدمت «صلح» و «توسعه» قرار گرفته کمی دشوار بنظر می‌رسد. ولی همینکه بسیاری از کشورها از نام‌گذاری دهم نوامبر به عنوان ‌روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه‌ از سوی یونسکو استقبال نموده‌اند و این نام‌گذاری در تقویم رسمی بسیاری از کشورها از جمله ایران ثبت شده حاکی از آن است که در این خصوص یک ضعف اساسی در سطح جهانی وجود دارد، و‌ آن اینکه علم تااکنون نتوانسته در خدمت صلح قرار گیرد بلکه بیشتر در خدمت جنگ بوده است.

احمدرضاطاهری در ادامه مطرح کرد: توسعه یک مبحث دیگر است. «صلح» و «توسعه» دو مسئله متفاوت هستند. اگر علم کمتر در خدمت صلح بوده، اما بیشتر در خدمت توسعه بوده است. بطور کلی،‌ بسیاری از کشورهای دنیا، مستقیم یا غیر مستقیم، کم و بیش، بسوی توسعه پیش رفته اند و این فرایند حاصل علم است.

عضو هیات علمی دانشگاه گفت: اما نمونه های زیادی میتوان ذکر کرد که نشان میدهد از علم برای جنگ، خشونت و کشتار استفاده شده است. یکی از نمونه های مهم بمباران اتمی هیروشیما و ناگاساکی (ژاپن) در سال ۱۹۴۵ است که توسط آمریکا صورت گرفت. حدود ۲۲۰٬۰۰۰ نفر که اکثر شهروندان غیرنظامی را تشکیل می‌دادند، در این بمباران کشته شدند. حمله شیمیایی صدام علیه مناطق کردنشین در عراق و استفاده از سلاح های شیمیایی در جنگ علیه ایران یکی دیگر از نمونه هاست. در این جنگ، کشورهایی مثل آلمان، فرانسه، انگلیس، شوروی و... در صدور غیرقانونی مواد اولیه، ساخت سلاح‌های شیمیایی و نحوه استفاده از آن علیه ایران نقش مهمی داشتند. در این حملات هزاران ایرانی کشته شدند. اگر به تاریخ مراجعه کنیم نمونه های زیادی از جنگ های بیولوژیکی را نیز می‌توان مثال زد.

طاهری در ادامه افزود: بنابراین، نحوه بکارگیری علم خیلی مهم است. به سخن دیگر، این مهم است که بدانیم علم در اختیار چه کسانی است؟ آیا کسانی که علم و تکنولوژی را در اختیار دارند «عملا» به فکر صلح جهانی هستند یا خیر؟ در تئوری، همایش ها و جلسات زیادی در سطح دنیا در خصوص صلح برگزار میگردد، اما چقدر در عمل موفق بوده ایم مهم است.

وی بیان کرد: بدون شک، بشر در زمینه علم به موفقیت‌های زیادی دست یافته است، و نمیتوان منکر آن شد. اما اگر علم را بخواهیم به دو بخش علوم انسانی و علوم طبیعی یا پایه تقسیم کنیم به این جمع بندی نیز میتوان رسید که بطور کلی گسترش این دو علوم بصورت موازی و همزمان صورت نگرفته است. در حوزه علوم اجتماعی/انسانی بمراتب نیاز به کار بیشتر است. باید حوزه علوم اجتماعی یا انسانی را بیشتر تقویت نمود. چرا که این علوم انسانی است که میتواند بشر را به صلح و انسانیت برساند. به عبارت دیگر، علوم طبیعی بدون علوم انسانی اگر چه که باعث توسعه میشود ولی نمیتواند بشر را به صلح برساند. اگر بدنبال توسعه پایدار هستیم گسترش علوم طبیعی باید بهمراه گسترش علوم انسانی صورت گیرد. در اینجا وقتی از علوم انسانی سخن می گوییم یعنی مطالعاتی که باعث می شود بشر به لحاظ اخلاقی، فکری، سیاسی (شیوه اداره یک کشور و نحوه ارتباط با کشورهای دیگر) و مدیریتی رشد کند. تمام جنگها و خشونت ها، از هر نوع و در هر سطح، که در دنیا اتفاق میافتد به این دلیل است که بشر عقل و فکر کافی برای حل مشکلات پیدا نمیکند و در خروجی به خشونت متوسل می‌شود و در اعمال خشونت از ابزارها و تکنولوژی مختلف استفاده می کند. هر چه در علوم انسانی قوی تر باشیم به لحاظ اندیشه ای، سیاسی و مدیریتی رشد بیشتری خواهیم داشت. علم اگر با اخلاق همراه نباشد اگر هم منجر به توسعه شود آن توسعه موقتی خواهد بود، و نه پایدار.

پایگاه خبری شستون. ۱۹ آبان ۱۴۰۲. کد مطلب: 26920

https://t.me/ahmadrtaheri